Sarıkamış Harekatı ve Tarihi

sarikamıs-destani

Sene 1914

Yer Sarıkamış

Türk halkının vicdanlarını sızlatan bir Milli Destan Sarıkamış. 60 Bini donmak üzere 78 bin şehit verdiğimiz bir harekat Sarıkamış.

Sarıkamış Harekatı 22 Aralık 1914 yılında I. Dünya Savaşında Osmanlı İmparatorluğu ve Rus İmparatorluğu arasında Sarıkamış’ta geçen kara çatışmasıdır. Osmanlının askeri taktik hatası ile büyük bir başarısızlıkla sonuçlanan askeri girişimdir. Geride ise tam 104 yıl boyunca Türk Milletinin kanayan yarası olmuştur. her yıl aynı hüzünle anılır.

1914 yılının 15-22 Aralık tarihleri arasında Sarıkamış yakınlarında bulunan Allahuekber dağlarında Kars’ı Ruslardan geri almak için düzenlenen bu harekatta tam 60 bin askerimizi donarak şehit verdik.

sarikamis-kahramanlari

Başkomutan vekili Enver Paşa, Rusları beklemedikleri yerden Allahuekber dağlarını aşarak vurmayı planlıyordu. Anadolu’dan eli silah tutan 14-15 yaşındaki erkek çocukların bile katıldığı bu büyük kara harekatı hüsranla sonuçlandı.

Allahuekber dağlarının yer yer 3 bin rakımlı geçitlerinde sıcaklığın sıfırın altında 30 dereceye düştüğü zamanlardı. Askerlerin en büyük bölümü çölden gelmiş yazlık üniformalıydı. Kurmay Subayı Şerif Bey kitabı Sarıkamış’ta askerimizin ahvalini şöyle anlatmıştır;

Yolun kenarında karların içinde oturmuş bir asker gördük, bir yığın karı kollarına almış, titriyor, feryat ederek dişleri ile kemiriyordu. Kenara almak istedim, beni hiç görmedi bile zavallı çıldırmıştı. Bu lanetli buzlar için bir günde on binden fazla kişiyi karların altında bıraktık.

Rus Ordusu Kurmay Vekili Dük Aleksanroviç Pietroviç Sarıkamış anılarında şu olaya yer vermiş;

İlk sırada dizleri üzerine çökmüş olan 9 kahraman. Mavzerleri ile nişan almışlar parmakları tetikte ama basamamışlar. İkinci sırada cephane taşıyanlar var, sandıklara bir sarılmışlar ki kainatın tüm hırsını almak ister gibi, kaskatı kesilmişler. Başta Binbaşı Nihat. Dimdik Ayakta, baş açık saçlar bembeyaz, gözleri karşıda. Allahuekber dağlarındaki son Türk askerlerini teslim alamadım. Bizden çok evvel Allah’a teslim olmuşlardı.

Allahuekber dağları Ruslar tarafından 37 bin şehit verilerek aşıldı ve kuşatıldı. Aşırı soğuk ve açlık sebebi ile hedef ele geçirilemeden 5 Ocak 1915 tarihinde sona erdi.

Osmanlı Ordusu 60 bini donmak üzere tam 78 bin şehit verdi Sarıkamış’ta.

Sarıkamış Harekatı Kayıpları

Türk Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığına göre Osmanlının kayıpları; 60.000, Rus zayiatı ise 30.000’dir. Savaşın en acı kısmı ise Osmanlı kayıplarının çoğunun çarpışmadan değil de ağır soğuk ve hava koşullarından dolayı olmasıdır. Rus ordusu Türklerden;  200 subay, 7000 eri esiri almış, 20 makineli tüfek, 30 topu savaş ganimeti olarak almışlardır. Ayrıca 5000 kişiyi de esir alarak Kırımda domuz çiftliklerinde çalıştırmış aç bırakarak ölüme terk etmişlerdir. Mart 1918 yılında Brest- Litovsk Antlaşması ile Sarıkamış ve Kars geri alınmıştır.

Yazar: Edebiyat Eğitim

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir